Πέμπτη, 28 Αυγούστου 2008

Σχετικα με τα περιφερειακα πανεπιστημια/ΤΕΙ που "κλεινουν λογω ελλειψης φοιτητων".

Εχω εκνευριστει παρα πολυ με αυτην την συζητηση που παρακολουθω συνεχως τις τελευταιες μερες. Αντιγραφω απο το ethnos.gr:

Απόγνωση στην κοινότητα των ΤΕΙ και στις τοπικές κοινωνίες «φέρνει» η επόμενη μέρα των αποτελεσμάτων εισαγωγής στα ιδρύματα της ανώτατης εκπαίδευσης.

[...]

Κυβέρνηση και υπουργείο Παιδείας κατηγορούνται ότι με τις πολιτικές που ακολουθούν (βάση του δέκα, πλασματικός αριθμός εισακτέων) οδηγούν αρκετά περιφερειακά τμήματα σε ερήμωση και χιλιάδες παιδιά «πελάτες» σε ιδιωτικά ιδρύματα.

[...]

Τέλος, αναφέρει ότι «η τοπική οικονομία βουλιάζει συνεχώς, τα εισοδήματα των κατοίκων της περιοχής λιγοστεύουν και η κυβέρνηση ενδιαφέρεται κυρίως για την πελατεία των ιδιωτικών κολεγίων».

Με το θεμα ειχα ασχοληθει πριν εναν χρονο, κανοντας εργασια στο πανεπιστημιο οπου σπουδαζω. Δεν με νοιαζει εαν η κυβερνηση "στελνει πελατες" στα κολλεγια. Οι γονεις τους στελνουν τους πελατες, οι ιδιοι γονεις που εχουν το βιτσιο το παιδι τους να περασει καπου και να γινει κατι. Οι δε μαθητες-πελατες, μια ολοκληρη χρονια δεν φροντισαν να διαβασουν για να περασουν την βαση του δεκα. Οι ιδιοι μαθητες, αμφιβαλλω πολυ αν τελικα θα εβγαζαν το πανεπιστημιο/ΤΕΙ , σε περιπτωση που εμπαιναν. Και φυσικα, το παραλογο της ολης υποθεσης για το οποιο κανενας δεν μιλαει, ειναι οτι εχουμε καρφωμενο μεσα στο μυαλο μας πως ο μονος τροπος για να τονωθει η οικονομια ενος επαρχιακου νομου ειναι να στελνουμε εκει φοιτητες!!! ΡΕ ΠΑΤΕ ΚΑΛΑ;

Ιδου εκτενεστατα αποσπασματα απο την εργασια, με σημειωσεις δικες μου οπου χρειαζεται:


α. Τα αίτια που οδήγησαν στην ίδρυση περιφερειακών πανεπιστημίων

Αν εξαιρέσουμε την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη, οι πόλεις της Ελλάδας έπρεπε να περιμένουνε μέχρι την δεκαετία του 1960 για να αποκτήσουν τα πρώτα περιφερειακά πανεπιστήμια, και την δεκαετία του 1970 και του 1980 για να κατακλυστούν από τα περιφερειακά πανεπιστήμια. Από την Πάτρα και τα Ιωάννινα, την Θράκη και την Κρήτη, μέχρι τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου και την Θεσσαλία, στην ουσία δεν έμεινε ελληνική περιφέρεια χωρίς πανεπιστήμιο. Ανάλογη φυσικά ήταν και η κατάσταση με τα ΤΕΙ.

Αν θέλαμε να ψάξουμε τους κυριότερους από τους λόγους για τους οποίους σχεδόν κάθε γωνιά της Ελλάδας έχει και από ένα πανεπιστήμιο, τότε θα καταλήγαμε στους εξής:

-Για να αυξηθεί η ενεργός ζήτηση στην περιοχή όπου ιδρύεται το πανεπιστήμιο, και κατ’ επέκτασιν,
-Για πολιτικούς / προεκλογικούς λόγους

Η αλήθεια λοιπόν είναι ότι κάθε περιοχή που ζητάει ένα περιφερειακο πανεπιστήμιο, το πρώτο πράγμα που την ενδιαφέρει είναι η αύξηση της ενεργούς ζήτησης που θα προκαλέσει η ίδρυση του πανεπιστημίου και, άρα, η έλευση εκατοντάδων ίσως και χιλιάδων φοιτητών. Και είναι λογικό αυτό, αν σκεφτούμε οτι ο κάθε φοιτητής, από την στιγμή που φτάνει στην περιοχή μέχρι την στιγμή που θα φύγει καταναλώνει, συνήθως ασύστολα.

Καταρχήν, ο φοιτητής πρέπει κάπου να μείνει, να νοικιάσει ένα διαμέρισμα. Ως εκ τούτου, συνεισφέρει κι αυτός το λιθαράκι του στην οικιστική ανάπτυξη, ή αν μιλάμε για περιοχές τουρισμού το καλοκαίρι, στην ουσία «παρατείνει» την τουριστική περίοδο για όλο τον χρόνο, μένοντας στα τουριστικά καταλύματα. Οι τοπικοί φορείς στην δεύτερη περίπτωση συχνά είναι εως και προκλητικοί. Το εμπορικό και βιομηχανικό επιμελητήριο Σάμου, για παράδειγμα, αναφέρει ότι υπολογίζει την διαμονή των φοιτητών την περίοδο Σεπτεμβρίου-Ιουνίου, υποννοώντας ότι την περίοδο Ιουνίου-Σεπτεμβρίου οι φοιτητές θα... εκδιωχθούν για να πάρουν την θέση τους οι τουρίστες...!

Στην συνέχεια, αφού εγκατασταθούν οι φοιτητές, η τόνωση της ενεργούς ζήτησης συνεχίζει να μεγαλώνει. Ποιος φοιτητής δεν πίνει από έναν –τουλάχιστον- καφέ την ημέρα; Ποιος φοιτητής δεν πίνει έστω και λίγο αλκοόλ; Ποιος φοιτητής δεν τρώει αρκετά συχνά «γρήγορο φαγητό»; Αν σταθούμε σε αυτά τα ζητήματα κατανάλωσης τροφών από τους φοιτητές, αντιλαμβανόμαστε ότι τα καταστήματα που προσφέρουν τα ανωτέρω –καφετέριες, κλαμπ, μπαρ, ταχυφαγεία, ταβέρνες- αναμένονται να κάνουν χρυσές δουλειές με την έλευση «φρέσκου» πληθυσμού στην περιοχή τους, τόσο χρυσές μάλιστα, που καινούργιοι επιχειρηματίες επιχειρούν να φτιάξουν και αυτοί παρόμοιες επιχειρήσεις για να λάβουν και αυτοί ένα κομμάτι της πίτας της αγοράς.

Φυσικά, η αύξηση της ενεργού ζήτησης δεν σταματάει εκεί. Οι φοιτητές ξοδεύουν τα χρήματα των γονιών τους επίσης σε καταστήματα με ρούχα, σε super market και περίπτερα, σε καταστήματα κινητής τηλεφωνίας και γενικότερα νέων τεχνολογιών, και, φυσικά, στα διάφορα μέσα μεταφοράς [ΚΤΕΛ, αεροπλάνα, τρένα, πλοία] ώστε να γυρίζουν στις γιορτές και στις αργίες στο σπίτι τους.

Οπως γίνεται εύκολα κατανοητό, από την στιγμή που ο μέσος φοιτητής είναι μια «καταναλωτική μηχανή», είναι και ο διακαής πόθος των φορέων των μικρών πόλεων των οποίων η οικονομία μαραζώνει. Φυσικά, δεν είναι το ίδιο να εγκατασταθούν 1.000 φοιτητές σε μια πόλη 30.000 κατοίκων και σε μια πόλη των 100.000 κατοίκων. Συνηθίζεται λοιπόν οι μεγάλες πόλεις να αποκτούν πανεπιστημιακές έδρες και οι μικρότερες πόλεις τμήματα ΤΕΙ, συχνά άτακτα και χωρίς συγκεκριμένο σχεδιασμό, αποσκοπώντας μόνο στην τόνωση της ενεργούς ζήτησης.

β. Προβλήματα αναφορικά με τα αίτια ίδρυσης περιφερειακών πανεπιστημίων

Αν λάβουμε υπόψιν μας όλα τα παραπάνω, μπορούμε πολύ εύκολα να κατανοήσουμε την εντονότατη αντίδραση των φορέων των πόλεων που είδαν να χάνουν φοιτητές πριν κάποιους μήνες λόγω της εφαρμογής από το υπουργείο παιδείας του πλαφόν της βάσης του 10. Αλήθεια όμως, πόσο λογικό είναι να απαιτούν οι τοπικοί φορείς με εντονότατο τρόπο την κατάργηση της βάσης του 10, για να «μην κλείσει η ταβέρνα του κυρ-Κώστα στο Μεσολόγγι»;

Φαίνεται ότι η τοπική κοινωνία έχει χάσει κάπως τον προσανατολισμό της σχετικά με τα περιφερειακά τμήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Δεν θα έπρεπε τα περιφερειακά πανεπιστήμια να λειτουργήσουν ως κινητήριος μοχλός για την ανύψωση του επιπέδου εκπαίδευσης για τη νεολαία της χώρας; Αντί να επιθυμούνται τμήματα σοβαρά και με προοπτικές για το μέλλον των πτυχιούχων, βλέπουμε ότι επιθυμούνται απλά τμήματα, οποιαδήποτε τμήματα, για την τόνωση της ενεργούς ζήτησης. Το αν υπάρχουν τμήματα που έχουν βγάλει μέσα σε μια ακαδημαϊκη χρονιά έναν ή πέντε [!!!] πτυχιούχους φαίνεται ότι δεν απασχολεί καθόλου τις τοπικές κοινωνίες, ουτε καν το ότι αυτοί οι ελάχιστοι πτυχιούχοι δεν πρόκειται να βρουν δουλειά πάνω στο αντικείμενο το οποίο σπούδασαν.

Το χειρότερο όμως δεν είναι οτι μπορεί να απαιτεί ένας εμπορικός σύλλογος ή ενα βιομηχανικό επιμελητήριο την ίδρυση κάποιου τμήματος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Σε τελική ανάλυση, αυτοί είναι φορείς που πρέπει να αποσκοπούν μόνο στην τόνωση της ενεργούς ζήτησης της τοπικής οικονομίας. Το χειρότερο σημείο είναι ότι την ίδια ακριβώς νοοτροπία έχουν και οι πολιτικοί φορείς, τόσο της τοπικής αυτοδιοίκησης όσο και σε επίπεδο βουλευτών. Προς άγραν ψήφου λοιπόν, η ίδρυση ενός τμήματος γίνεται «μπαλάκι».

Σε αυτό το σημείο κρίνω χρήσιμο να παραθέσω μερικά τέτοια περιστατικά, όπως ακριβώς τα αναφέρει ο Λόης Λαμπριανίδης (1993):

-Ο Α. Παπανδρέου, σε ομιλία του στην Αλεξανδρούπολη, λίγους μήνες πριν απο τις βουλευτικές εκλογές που τον έφεραν στην κυβέρνηση, διακύρηξε ότι θα ιδρύσει ιατρική σχολή εκεί.
-Δυο μέρες πρίν τις φοιτητικές εκλογές, ο Α. Παπανδρέου εξήγγειλε την ίδρυση τριών νέων πανεπιστημίων (Αιγαίου, Θεσσαλίας και Ιονίου)
-Στη Σάμο, πριν τις δημοτικές εκλογές του 1986, αναζωπυρώθηκε η συζήτηση για την έδρα του πανεπιστημίου. Όλοι οι υποψήφιοι δήμαρχοι στο Καρλόβασι επιδίωξαν να κερδίσουν ψήφους «παίζοντας» το χαρτί τής πίεσης για το πανεπιστήμιο.
-Στην Φλώρινα, αναφέρει ο Τσιάκαλος (1990) «για μια χούφτα ψήφους υπονομεύεται η προσπάθεια για αναβάθμιση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, ξοδεύονται αλόγιστα χρήματα, καταρρακώνονται οι θεσμοί, και, τελευταία αλλά όχι ασήμαντο, εξαπατώνται οι άνθρωποι της επαρχιακής πόλης που επενδύουν πολλές ελπίδες και όνειρα στην ίδρυση πανεπιστημίων. Η ίδρυση του τμήματος αυτού, δυο μέρες πριν ορκιστεί η υπηρεσιακή κυβέρνηση, είναι τυπικά παράνομη και ουσιαστικά απαράδεκτη».
-[...] του τμήματος ΤΕΦΑΑ στις Σέρρες, χωρίς να υπάρχει καν αίτημα από την τοπική κοινωνία. Η ίδρυση του τμήματος αυτού πρέπει να αποτέλεσε πολιτικό αντιπερισπασμό του κυβερνώντος κόμματος προς το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Διαβάζοντας όλα τα παραπάνω, αντιλαμβανόμαστε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει η ελληνική περιφέρεια, τόσο η τοπική κοινωνία όσο και οι ίδιοι οι φορείς, την ίδρυση ενός τμήματος στην περιοχή τους. Όμως, παρόλο που η ίδρυση αυτή καθαυτή φαίνεται να έχει μόνο ευεργετικές επιδράσεις στην εκάστοτε περιοχή, τελικά γεννάει και αρκετά προβλήματα.

[...]

Ένα άλλο πρόβλημα που σχετίζεται με τα περιφερειακά πανεπιστημία, είναι οτι υπάρχει μια τραγική έλλειψη υποδομής, ειδικά τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του τμήματος. Ίσως αυτό δεν θα έπρεπε να μας φαίνεται και τόσο παράλογο, αν λάβουμε υπόψιν μας ότι το πρωταρχικό μέλλημα της τοπικής κοινωνίας είναι η τόνωση της ενεργούς ζήτησης, και όχι η αναβάθμιση της εκπαίδευσης. Πανεπιστήμια ιδρύθηκαν, οι φοιτητές πήγαν να σπουδάσουν, και βρήκαν ελλείψεις σε κτίρια, εργαστήρια, διδακτικό προσωπικό. Κυνικά όμως, όπως ακριβώς οι τοπικοί φορείς ζητούσαν την ίδρυση του τμήματος, αντιμετωπίζονταν και αυτού του είδους τα προβλήματα.

[Σημειωση: Κρητικος φορεας, ο οποιος διεκδικουσε πριν 20 χρονια ιδρυση τμηματος στην πολη του, ειπε χαρακτηριστικα: Φερτε πρωτα τους φοιτητες, θα τους βρουμε μετα και τους καθηγητες και...κατι θα κανουμε και για τα κτιρια!!!!!!!]


[Παρακατω ειναι το εμπειρικο παραδειγμα του ΤΕΙ Γρεβενων]

[...]
Όμως, τα προβλήματα με την ίδρυση του ΤΕΙ φάνηκαν από την πρώτη στιγμή, κυρίως στο θέμα της κτιριακής του υποδομής. Οι τοπικοί φορείς λοιπόν έκαναν ό,τι ήταν ανθρωπίνως δυνατό για την έλευση του, αλλά όταν αυτό έγινε, η στέγαση του ΤΕΙ αποφασίστηκε να γίνει στο σχολικό συγκρότημα των εργατικών κατοικιών της πόλης, περίπου 2 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης.

Όσον αφορά όμως τα παιδιά των εργατικών κατοικιών που ήδη μορφώνονταν σε εκείνα τα κτίρια πριν την ίδρυση του ΤΕΙ, αυτά απλώς... εκδιώχθηκαν και αναγκάστηκαν να αλλάξουν την καθημερινή τους πορεία για το σχολείο τους, περπατώντας ακριβώς αυτά τα επιπρόσθετα χιλιόμετρα μέχρι να φτάσουν στην κυρίως πόλη των Γρεβενών, γεμίζοντας βεβαίως ακόμη περισσότερο τις υπάρχουσες σχολικές αίθουσες εκεί. Στον βωμό της τόνωσης της ενεργούς ζήτησης λοιπόν, οι ιδιοι οι Γρεβενιώτες άρχοντες «έριξαν» τους κατοίκους της ίδιας τους της πόλης.

Επίσης, η βιβλιοθήκη του τμήματος του ΤΕΙ στεγάστηκε σε ένα παρατημένο κτίριο επίσης στην περιοχή των εργατικών κατοικιών, το οποίο προορίζονταν για λαογραφικό μουσείο όταν πρωτοχτίστηκε.

Απορίας άξιον είναι, αν λάβουμε υπόψιν μας όλα τα παραπάνω, το πως υπογράφτηκε η σύμβαση για 2 ακόμη τμήματα ΤΕΙ στα Γρεβενά, τα οποία θα αρχίσουν να λειτουργούν σε λίγο καιρό, χωρίς ακόμη να υπάρχει η κατάλληλη κτιριακή υποδομή.

και τα λοιπα, και τα λοιπα, και τα λοιπα...

7 σχολίασαν...:

laplace78 είπε...

symfwnw .tha mas trelanounn ta lamogia!

~~A~~ είπε...

Θα πω ότι στη Λάρισα η σχολή μου ξεκίνησε να λειτουργεί το 1999 και κτίριο ακόμα δεν έχουμε.Αποτέλεσμα να κάνουμε εργαστήρια σε υπόγεια όπου οι "αίθουσες" δεν είναι κατάλληλες και επίσης να έχουμε πχ κολόνες μπροστά μας που δυσκολεύουν την παρακολούθηση στον πίνακα.Όσο για αίθουσες για θεωρίες δανειζόμαστε από άλλες σχολές και όταν δίνουμε στην εξεταστική θεωρίες που το χρωστάνε πολλά άτομα,αυτομάτως η εξέταση μεταφέρεται Σάββατο που δε λειτουργούν τα άλλη τμήματα για να χωρέσουμε.

Γιώργος είπε...

Παρα πολυ καλη η εργασια σου...
Ολα αυτα συμβαινουν εδω και χρονια οπως ολοι γνωριζουμε, για τους λογους που πολυ σωστα επισημανες.....
Εγω προτινω την δημοσιευση μερους ή και ολοκληρης της εργασιας σε εφημεριδα ζητωντας δημοσια για καποια απαντηση απο τους κυβερνωντες ;)

Sourotiri είπε...

~~Α~~, ουδεν μονιμοτερον του προσωρινου δεν λενε...; Α ρε Ελλαδαρα...

Γιωργο, το θεμα πουλαει μονο απο την μερια των ταβερνιαρηδων... Σιγα μην ασχοληθουν με μενα.

Σοφία είπε...

Μια καλύτερη λύση για την τόνωση της επαρχίας θα ήταν, αντί να δημιουργούνται χαζά ΑΕΙ και ΤΕΙ αμφιβόλου χρησιμότητας και δημοτικότητας, να κλείσουν κάποια τμήματα του πανεπιστημίου της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και να μεταφερθούν σε μικρότερες επαρχιακές πόλεις. Αλλά ποια κυβέρνηση θα τολμούσε ένα τέτοιο μέτρο;

An-Lu είπε...

Εξαιρετική η ανάλυσή σου αλλά...ποιός τη λαμβάνει υπ' όψιν;

Ανώνυμος είπε...

Oraio to keimeno sou alla elipes k pali.

Blepeis to thema kai pali monodiastata.
1. To oti enisxietai i topiki oikonomia den einai katholou kako...o foititis einai pigi xrimatos kai einai poli thetiko oti kai mikrotera astika kentra mporoun na anaptixthoun giati etsi mpouxtisame apo kosmo stin Athina kai erimose i eparxia...
2. Bebaia to theteis poli sosta oti oi ipodomes prepei na einai prota ekei na perimenoun to foititi kai oxi to antitheto. Apo tin alli omos kanena tetoio egxeirima den einai tis perissoteres fores efikto...edo megales poliethnikes kanoun sigxoneuseis sto eksoteriko kai mperdeuoun ta mpoutia tous stin kirioleksia mexri ola na douleueoun ksana roloi, to Elliniko dimosio de tha ta skatone? Gia na min epektatho kai aktaliksoume na milame gia tin krisi...

to baros prepei na dothei ston foititi kai sto ti tou parexeis apo ti stigmi pou theleis na kaneis anotato/tero idrima... kai ennoo ta panta, apo foitisi, stegi, sitisi, perithalpsi, koinoniki proneia k prosfora.

Lonely