Πέμπτη, 30 Οκτωβρίου 2008

"Δασκαλος αρνειται να διδαξει θρησκευτικα" - Ενα σχολιο.

Εδω διαβαζω πως ενας δασκαλος αρνειται να διδαξει θρησκευτικα στους μαθητες του.

Η αληθεια ειναι πως με το που διαβασα την ειδηση ενιωσα εναν διχασμο μεσα μου.

Απο την μια, ειμαι 100% συμφωνος με την γνωμη που λεει οτι τα θρησκευτικα [οπως επισης και καθε μορφης λατρειας ή επικοινωνιας με οποιονδηποτε θεο, βλεπε εικονες, ομαδικες προσευχες, κτλ] δεν εχουν καμια απολυτως δουλεια σε σχολεια μιας χωρας που τυπικα εχει ανεξιθρησκεια. Για μενα, καθε θρησκεια ειναι ενα δογμα, και ως εκ τουτου αντιθετη με την επιστημη και την κριτικη σκεψη, που θα επρεπε να προαγονται μεσα σε εναν εκπαιδευτικο χωρο. Καθε θρησκευτικη πραξη σε εναν χωρο γνωσης ισοδυναμει με εναν μικρο προσυλητισμο, ειδικα δε οταν εχεις απεναντι σου μικρα παιδια που δεν μπορουν να σου φερουν και πολλες αντιρρησεις. Εννοειται, τα ιδια ακριβως πιστευω και για το μαθημα της ιστοριας και των εθνικων εορτων, μιας και βρισκω πολυ μονοπλευρη την προσεγγιση τους. Ειτε λοιπον θα επρεπε τα θρησκευτικα να γινουν πραγματικα θρησκευτικα και οχι "χριστιανικα θρησκευτικα" οπως ειναι σημερα και η ιστορια να ειναι πολυπλευρη και οχι μονοπλευρη, ή ας μην γινονται καθολου.

Αλλα καλως ή κακως, τα θρησκευτικα ακομη δεν εχουν βγει απο το προγραμμα σπουδων των σχολειων. Για μενα, ειναι αδιανοητο ενας εκπαιδευτικος να μπαινει στην ταξη και να μην διδασκει τις προβλεπομενες ωρες για καθε μαθημα και για καθε εβδομαδα. Ενταξει, μερικες φορες μπορει να γινουν καποιες παρατυπιες επειδη π.χ. καποιος δεν προλαβαινει να βγαλει την υλη ενος μαθηματος και να "ριχνει" καποιο αλλο. Αλλα αυτο ειναι η εξαιρεση.

Στην τελικη, το μαθημα των θρησκευτικων ειναι μια πολυ ωραια ευκαιρια για καθε δασκαλο να κανει μια ομορφη συζητηση με τα παιδια του. Και γιατι οχι, να εκφρασει και ο ιδιος τις αμφιβολιες που εχει περι των θρησκειων. Ετσι, θα προαγοταν πολυ περισσοτερο η τεχνικη της κριτικης σκεψης στα παιδια. Αφου πρεπει να μπεις και να κανεις 2 ωρες την εβδομαδα θρησκευτικα, μπες και καντες οπως θελεις. Μην φευγεις μακρια σαν βρεγμενη γατα.

Εχεις π.χ. το μαθημα περι αναστασης του Χριστου. Το βιβλιο μπορει να λεει οτι βρεθηκε ο ταφος του Χριστου κενος και μετα τον ειδαν οι μαθητες του αναστημενο και τα λοιπα. Πες ρε δασκαλε οτι μπορει ο οποιοσδηποτε να εκλεψε το πτωμα και οτι μπορει οι μαθητες να διεδιδαν ψεμματα, πες οτι σημερα, 2000 χρονια μετα ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ να ξερουμε αν εγιναν ετσι τα πραγματα. Πες οτι τα 4 ευαγγελια εχουν αντιφασεις μεταξυ τους, δειξε αυτες τις αντιφασεις στα παιδια, μαθε τους να μην πιστευουν ο,τι βλεπουν γραμμενο αλλα να το ερευνουν, ή να πιστευουν μονο ο,τι εχουν δει τα ματια τους. Αφου επιλεχτηκες να εισαι ο δασκαλος τους, ο καθοδηγητης τους στην μαθηση, παρε αυτον τον ρολο και μην κανεις τον αδιαφορο.

Εχεις π.χ. το μαθημα περι μικρασιατικης καταστροφης. Πες οτι λιγο πριν την σφαγη [εχμ, συγνωμη κυρια Ρεπουση, συνωστισμο ηθελα να πω] στην Σμυρνη, ο ελληνικος στρατος ειχε φτασει μεχρι τα βαθη της Τουρκιας και πες τους και τον τροπο με τον οποιο εφτασε εκει. Πες οτι και οι Ελληνες σκοτωσαν, βιασαν, εκλεψαν, αποκεφαλισαν, λεηλατησαν, εκαψαν και οτι δεν πηγαν μεχρι εκει με φραπε και λουλουδατο πουκαμισο, και κανε μια συζητηση για τον πολεμο και την δυστυχια που μπορει να προκαλεσει στους ανθρωπους ολης της γης.

Και φυσικα, κανοντας ολα αυτα, σεβασου και τα πιστευω των παιδιων σου. Μην τους προσηλυτισεις, βαλτους να σκεφτονται. Και αν το καταφερεις αυτο εστω και για ενα παιδι, κερδος θα ειναι.

9 σχολίασαν...:

Γκρινιάρης είπε...

Φίλε Sourotiri μάλλον θα διαφωνήσω εν μέρει μαζί σου.

Εγώ δε νομίζω πως τα θρησκευτικά είναι συγκρίσιμα με το μάθημα της ιστορίας. Στην ιστορία υπάρχουν γεγονότα και ερμηνείες, ανάλογα με την οπτική του καθενός, στα θρησκευτικά όμως υπάρχει πίστη. Πίστη που κάποιος μπορεί να έχει και κάποιος μπορεί να μην έχει.

Εγώ θα προτιμούσα να μη διδάσκεται καθόλου αυτό το μάθημα, ή άντε να διδάσκεται ως θρησκειολογία πχ, παρά να μπαίνει ο κάθε δάσκαλος μέσα και να μαθαίνει διαφορετικά πράγματα ο καθένας. Ένας σκεπτικιστής δηλαδή να του λέει αυτά που αναφέρεις και ένας θρησκόληπτος να του λέει τα αντίθετα. Και τα δύο είναι δύο αντίθετες πλευρές του ίδιου νομίσματος αφού μπορούν να θίξουν την πίστη ή την μη πίστη του άλλου.

Γιατί επειδή η θρησκεία και η πίστη είναι κάτι προσωπικό και μπορεί οι ρίζες της για τον καθένα να είναι διαφορετικές, όπως και ο προσηλυτισμός δεν είναι σωστός από τη μία πλευρά, έτσι και η αμφισβήτηση ή η ανατροπή των πιστεύω κάποιων παιδιών δεν νομίζω πως είναι πρέπουσα.

Θέλω να πω, πως η κριτική αντιμετώπιση της θρησκείας είναι μια προσωπική επιλογή, η βαθιά (ή τυφλή, όπως θες πες το) πίστη από την άλλη είναι κι αυτό μια άλλη επιλογή, της οποίας οι λόγοι να μας είναι άγνωστοι (πχ καταγωγή, οικογένεια, βιώματα κλπ). Το τι έχει επιλέξει ο εκάστοτε δάσκαλος για τον εαυτό του δε μπορεί να έχει επίπτωση πάνω στο τι θα πει στο παιδί.

Αυτή είναι η γνώμη μου. Καλύτερα να μην αγγίζονται καθόλου θρησκευτικά θέματα στο σχολείο (πλην ξαναλέω μια θρησκειολογική προσέγγιση ίσως στα πλαίσια γνωριμίας με άλλους λαούς κλπ) παρά να το κάνει ο καθένας όπως θέλει, ανάλογα με τις προσωπικές του αντιλήψεις.

Sourotiri είπε...

Γκρινιαρη, ακομη και στην ιστορια μπορει να υπεισελθει το στοιχειο της πιστης, φυσικα σε μικροτερο βαθμο. Πιστη π.χ. οτι εμεις οι Ελληνες ειμαστε οι καλυτεροι, οι παντα αμυνομενοι, τα θυματα, κτλ κτλ κτλ.

Για τα θρησκευτικα, στην ουσια εχουμε αρκετα κοινη αποψη, την οποια μαλλον δεν εξεφρασα καλα στο κειμενο μου. Για να το θεσω πιο ευθεως:

Κι εγω πιστευω πως απο το να διδασκονται οπως διδασκονται σημερα τα θρησκευτικα, ειναι προτιμοτερο να ειναι θρησκειολογια ή να μην ειναι τιποτα.

Αφου ομως, καλως ή κακως, διδασκονται και ειναι στο προγραμμα, οι δασκαλοι πρεπει να τα κανουν.

Δεν μιλησα για προσηλυτισμο ή ανατροπη των πιστευω. Τουλαχιστον, δεν εννοησα οτι αυτο θα επρεπε να γινει με αμμεσο τροπο. Ενας δασκαλος θα μπορουσε να ειναι ενας μαεστρος μια συζητησης οπου πολλα χρησιμα πραγματα μπορουν να βγουν απο εκει μεσα. Στην τελικη, ενας εκπαιδευτικος χωρος πρεπει κατα την γνωμη μου να προαγει την κριτικη σκεψη, πραγμα που μπορει να γινει ΚΑΙ μεσα στο μαθημα των θρησκευτικων.

Αφου τον βαζουν να τα κανει, ας τα κανει. Γιατι να φευγει τρεχοντας απαρνουμενος αυτον τον ρολο;

Δεν μιλησα για προσηλυτισμο. Τον απεχθανομαι απο οποια πλευρα κι αν προερχεται. Εχω μιλησει με θρησκους ανθρωπους, εχουμε συζητησει για την ακριβεια, και η κουβεντα πηγαινε καπως ετσι: εγω ελεγα το ασπρο, αυτος ελεγε το μαυρο και το αποτελεσμα; Οταν τελειωνε η κουβεντα εβλεπα πως η πιστη του ηταν πιο δυνατη, οπως και η δικη μου. Ο,τι και να σου πουνε, αν πιστευεις κατι θα το πιστευεις.

Μα θα μου πεις, εχουμε να κανουμε με μικρα παιδια, ανολοκληρωτες προσωπικοτητες που δεν εχουν συγκροτημενες αποψεις.

Φαντασου ομως, ενα παιδι που πιστευει σε εναν Θεο, ποσο συγκροτημενη αποψη μπορει να αποκτησει αν μαθει να σκεφτεται. Το να μαθεις να στηριζεις την οποια πιστη σου με τα λογια ειναι μεγαλο προσον. Ειδαλλως, εισαι χαιβανι [οχι εσυ, γενικα μιλαω :)].

Lina είπε...

γκρινιαρη συμφωνώ με το ότι η πιστη δεν πρέπει να αγγιζεται στα σχολειά.

απ τη στιγμή όμως που καλούμαι να την αγγίξω, δνε μπορώ ούτε να λέω πράγματα που δεν πιστεύω, ούτε βεβαια να αλλαξω την πιστη των παιδιών.

προσωπικά, με τα παιδιά μου συζητάμε πολύ για διαφορα κοινωνικά φιανομενα που αναφερει το βιβλίο τους και ρποσπαθώ να τα κανω να προβληματιστούν, ίσως και να αμφισβητήσουν, χωρίς να πω το τι πιστευω εγώ κτλ, αλλά και χωρίς να τα σπράωχνω σε μια τελειως αν-ορθολογική σκέψη.

Γιώργος Μαργαρίτης είπε...

Δε συμφωνώ καθόλου με αυτό που κάνει ο δάσκαλος. Ανεξάρτητα από το αν του αρέσει η όχι, πρέπει να τα διδάξει, γι' αυτό πληρώνετε. Με την ίδια λογική, ο καθένας ας μη διδάσκει όποιο μάθημα δεν είναι σύμφωνο με τα πιστεύω του. Να το κάνουμε μπορδέλο. Τι μλκίες είναι αυτές, ότι μ' αρέσει διδάσκω? Ποιος είναι αυτός που θα αποφασίσει για το τι θα διδαχτούν τα παιδιά? Αν δε του αρέσει και θέλει να το παίξει μάγκας, ας κινηθεί νομικά να απαγορευτεί η διδασκαλία του μαθήματος, όχι ότι μου κατέβει κάνω.

Για να μη παρεξηγηθώ, συμφωνώ απόλυτα μαζί σας περί της "χρησιμότητας" του μαθήματος, αλλά δε μπορεί ο καθένας να κάνει ότι νομίζει σωστό. Κι αν δηλαδή ο άλλος ο δάσκαλος είναι δωδεκαθειστής και θεωρήσει σωστό όχι να μη διδάσκει τα θρησκευτικά, αλλά να διδάσκει ένα επιπλέον μάθημα (η να αντικαταστήσει τα θρησκευτικά με ένα μάθημα) περί δωδεκαθεισμού, να το κάνει? Γιατί αυτός θα είναι λιγότερο σωστός/νόμιμος από τον προηγούμενο?

Και εντάξει, σίγουρα είναι μικρά παιδιά, ευαίσθητη ηλικία, έλλειψη κριτικής ικανότητας, μπλα μπλα, αλλά ρε σεις, και μεις μικρά παιδιά δεν υπήρξαμε? Τα ίδια δε διδαχτήκαμε? Γίναμε φανατισμένοι χριστιανοί και δε ξέρω και γω τι? Έγινε κανείς φίλος σας? Κανείς γνωστός σας? Επηρέασε κάποιον το μάθημα των θρησκευτικών? Όχι. Απλά μάθαμε 2-3 ιστοριούλες και 5-6 ονόματα, και τι έγινε?

@Γκρινιάρη,
"Εγώ δε νομίζω πως τα θρησκευτικά είναι συγκρίσιμα με το μάθημα της ιστορίας."

Τουλάχιστον στο δημοτικό πιστεύω πως είναι. Απλή εξιστόρηση γεγονότων έχεις και κει, ο τάδε πήγε εκεί, έκανε δυο θαύματα, γούσταραν οι τριγύρω και τον ακολούθησαν.

Και για να το πάω και παραπέρα, πραγματικά δε θεωρώ πως γίνετε προσυλητισμός με το μάθημα των θρησκευτικών, νομίζω είναι αστείο αυτό. Όπως είπα και παραπάνω, κοιτάξτε τους εαυτους σας και όλους τους φίλους και γνωστούς σας τι άποψη έχουν περί θρησκευτικών και θρησκειών. Το μάθημα των θρησκευτικών είναι ακριβώς σαν το μάθημα της ιστορίας: πρόσωπα, γεγονότα, και κάποιες αρχές της θρησκείας. Ούτε προσηλυτισμός ούτε τίποτα.

Αν με ρωτήσετε αν θα έπρεπε να γνωρίζουμε πρόσωπα, γεγονότα και αρχές και από άλλες θρησκείες θα απαντούσα προφανώς ναι. Είναι αρκετά μονόπλευρο το μάθημα αυτό για "θρησκευτικά".

Lina είπε...

γιώργο δεν είναι όλα τα βιβλία θρησκευτικών γεγονότα και ονοματα. της έκτης πχ το βιβλίο έχει μέσα και θεώρηση κοινωνικών θεμάτων, όπου εκει παιζει πολλή κατήχηση.

επίσης, χωρίς να διφωνω εν γενει μαζί σου, σου λέω πως η προσωπική άποψη του δακσάλου θα φανει οπως και να χει. σε όλα τα μαθηματα. Είναι η φυση της δουλειας τετοια. Ακόμα και σητν ιστορία πχ, εγώ εξηγώντας τους το σχίσμα θα μιλήσω για συμφεροντα και για α΄σημαντους λόγγους που χωρίστηκαν οι εκκλησίες, ενώ ένας θρήσκος δασκαλος θα πει ότι οι ορθοδοξοι εχουν την ορθη πιστη και οι καθολικοί όχι.

Γκρινιάρης είπε...

Sourotiri αυτό που είπα είναι πως η πίστη σε μια θρησκεία είναι ευαίσθητο θέμα και για μένα όσο λάθος είναι να πιάσει ο δάσκαλος ένα παιδί και να του πιπιλάει το μυαλό για κάποια θρησκεία άλλο τόσο είναι να το πιάσει και να του ανατρέπει ότι πιστεύω έχει για τον x,y,z λόγο επειδή ο ίδιος είναι σκεπτικιστής (και καλά κάνει, δεν το μελετάω). Ο δάσκαλος ας είναι σκεπτικιστής, άθεος ή θρησκόληπτος, αλλά δε μπορεί από αυτό να εξαρτάται και πως θα επηρεαστούν τα παιδιά στο συγκεκριμένο, ευαίσθητο ξαναλέω, θέμα. Δε μιλάμε απλά για γνώσεις, για μαθηματικά.

Είμαι της άποψης πως δεν πρέπει να μας πέφτει λόγος για τη θρησκεία ή τον βαθμό πίστης ή όχι του άλλου, όπως νομίζω κι εσύ, και το βλέπω αυτό καθημερινά εδώ που υπάρχουν και συμβιώνουν τόσο διαφορετικοί άνθρωποι. Αν πιάσεις κάποιον πχ μουσουλμάνο/ινδουιστή/χριστιανό και του πεις ότι ξέρεις, τα πράγματα μάλλον δεν έγιναν έτσι, επιστημονικά δε στέκει, τον προσβάλλεις. Εσύ μπορείς να πιστεύεις σε ότι θες, δε σου πέφτει όμως λόγος για το τι πιστεύει ο άλλος, και γιατί το πιστεύει. Δικαίωμά του, όσο δεν υπάρχει κάποιος νόμος που να το απαγορεύει. Πως λοιπόν μπορούμε, έχοντας στο μυαλό μας το παραπάνω, να λέμε πως ο δάσκαλος δικαιούται στο μάθημα των θρησκευτικών ουσιαστικά να θέλει να απομυθοποιήσει αυτά που το παιδί ενδεχομένως να έχει διδαχτεί και να έχει μάθει να πιστεύει, επειδή ο ίδιος είναι μιας άλλης αντίληψης; Για μένα αυτό είναι η άλλη πλευρά του ίδιου νομίσματος με τον προσηλυτισμό. Το να θες να πείσεις κάποιον να χάσει την πίστη του σε κάτι, δεν είναι σα να τον προσηλυτίζεις σε μια άλλη αντίληψη, αντίθετη με αυτή που έχει; Έστω κι αν χρησιμοποιείς λογικά επιχειρήματα αντί για γραφές και ιστοριούλες. Δε νομίζω πως με καλύπτει η εξήγηση της ανάπτυξης κριτικής σκέψης. Σου ξαναλέω, αν πιάσεις τέτοια συζήτηση με κάποιον, οποιασδήποτε θρησκείας, μπορεί να παρεξηγηθείς και στην καλύτερα να τον ενοχλήσεις.

Bottom line γιατί μακρηγόρησα και επαναλαμβάνομαι νομίζω. Η πίστη (ή όχι) σε μια θρησκεία είναι ευαίσθητο θέμα και κατά τη γνώμη μου δε θα έπρεπε ο δάσκαλος ανάλογα με τις πεποιθήσεις του να καταπιάνεται με τέτοια ζητήματα, αγνοώντας και ίσως προσβάλλοντας τι όποιες πεποιθήσεις των μαθητών του. Είτε προς τη μία είτε προς την άλλη πλευρά.

Sourotiri είπε...

Γιωργο, το οτι καποια παιδια ειχαν την δυναμη και το κουραγιο να αποτιναξουν απο πανω τους ολα αυτα που τους πιπιλουσαν τοσα χρονια, δεν σημαινει οτι μπορουν ολα τα παιδια να το κανουν αυτο. Εγω ας πουμε ζοριστηκα πολυ για να το καταφερω. Ξερω ομως παιδια που δεν το αποτιναξαν, παρολο που θεωρητικα συμφωνουσαν μαζι μου!!!

Για να στο θεσω αλλιως: Θα μου πεις πως αν δεν ειναι στο σχολειο, η κατηχηση μπορει να υπαρξει σε μια οικογενεια π.χ. οποτε τι να κανουμε, να απαγορεψουμε και στους γονεις να μιλανε περι θρησκειας;

Το θεμα μου ειναι αλλο. Εφοσον η πιστη ειναι προσωπικο θεμα του καθενος, τι σκατα δουλεια εχει στα σχολεια;

γκρινιαρη κι εγω θα νιωσω οτι επαναλαμβανομαι αν σου απαντησω. Φανταζομαι οτι καταληγουμε στο κοινο μας σημειο: Ή θρησκειολογια, ή καθολου και τελειωνει αυτη η φαρσοκωμωδια.

phlou...flis είπε...

Συμφωνώ κι εγώ με όσους έχουν την άποψη πως πρέπει να διδάσκεται και αυτό το μάθημα, όπως και κάθε άλλο. Γιατί, όντας φυσικός, δεν μπορώ να αποφασίσω να μη διδάξω τους νόμους του Newton με τη λογική ότι έχουν ξεπεραστεί κατά 1000 χρόνια από άλλες μοντέρνες θεωρίες. Τους διδάσκω και κάνω και τη σχετική αναφορά-συζήτηση για τους άλλους που ανατρέπουν ή αναθεωρούν αυτούς. και έχουμε τέτοια δυνατότητα στα σχολεία, πόσο μάλλον στο δημοτικό

Sourotiri είπε...

φλουφλη, συμφωνω.