Πέμπτη, 31 Μαρτίου 2011

Σκέψεις για το διαφαινόμενο νομοσχέδιο περί δωρεάς οργάνων.

Η είδηση έσκασε χθες. Σύμφωνα με νέο νομοσχέδιο που πρόκειται να κατατεθεί προς ψήφιση, γινόμαστε όλοι δωρητές οργάνων, εκτός αν δηλώσουμε ξεκάθαρα την αντίθεση μας.

Η αυθόρμητη θετική αντίδραση μου στο άκουσμα της είδησης (στο Twitter, το Facebook και κάποια fora), βρήκε σχεδόν αμέσως ανταπόκριση από μερικούς χρήστες των κοινωνικών δικτύων. Κάποιοι συμφώνησαν ότι αυτό είναι ένα καλό μέτρο, άλλοι εξέφρασαν τον προβληματισμό τους και άλλοι την αντίθεση τους. Τα ζητήματα που εγείρονται είναι κυρίως ηθικά.

Ο κυριότερος προβληματισμός αφορά την εφαρμογή του μέτρου. Ειδικότερα, από όσα έγιναν γνωστά, "το νέο προσχέδιο αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να γίνονται κατά περίπτωση μεταμοσχεύσεις και από ιδιωτικά νοσοκομεία." Αυτό φυσικά και εγείρει πολλά ερωτήματα για το ενδεχόμενο εμπορίας οργάνων, ή ακόμη και αυτό να μην συμβαίνει, υπάρχουν φωνές που λένε ότι θα ισχυροποιηθεί αυτός που έχει χρήματα ώστε να παρακάμψει την λίστα αναμονής και να βρει πρώτος μόσχευμα.

Ο δεύτερος προβληματισμός αφορά στην προσωπική διάσταση του καθενός, ότι δηλαδή ο νεκρός δεν θα έχει κανένα δικαίωμα αυτοδιάθεσης του σώματος του, ότι αυτό θα γίνεται κτήμα του κράτους, κτλ.


Ποιο είναι το πρόβλημα σήμερα λοιπόν;

Κατά την γνώμη μου, το πρόβλημα με την δωρεά οργάνων στην σημερινή μέρα είναι ότι υπάρχει πλεονάζουσα ζήτηση. Για να το πω πιο απλά, αυτοί που ζητάνε, σε σχέση με αυτούς που προσφέρουν όργανα είναι συντριπτικά περισσότεροι.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Γιατί οι περισσότεροι δεν είμαστε δηλωμένοι ως δωρητές οργάνων. Για την ακρίβεια, γιατί δεν πήγαμε εθελοντικά να γραφτούμε σε κάποια λίστα. Πολλοί είναι νομίζω εκείνοι οι άνθρωποι, που θέλουν να γίνουν δωρητές οργάνων, αλλά βαριούνται, δεν έχουν χρόνο, δεν τους περνάει από το μυαλό να πάνε να γραφτούν σε μια λίστα. Εγώ είμαι ένας από αυτούς. Δεν είμαι και περήφανος για αυτό, αλλά το ομολογώ, θέλω να γίνω δωρητής οργάνων και δεν είμαι γραμμένος σε καμία λίστα. Είμαι σίγουρος ότι το ίδιο συμβαίνει και σε πολλούς από εσάς.

Είναι λοιπόν αλήθεια ότι η προσφορά οργάνων θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη, με αποτέλεσμα να σώζονται περισσότερες ζωές. Αντί αυτού, καθημερινά πεθαίνουν άνθρωποι που είναι θετικοί στην ιδέα της δωρεάς οργάνων, και τα όργανα τους (όσα, εν πάσει περιπτώσει θα μπορούσαν να μεταμοσχευθούν) σαπίζουν στο χώμα. Την ίδια στιγμή, πεθαίνουν άνθρωποι που θα μπορούσαν να σωθούν από κάποιο μόσχευμα, ελπίζοντας μέχρι και την τελευταία στιγμή.

Αν δεν είναι αυτό τραγικό, τότε ποιο είναι;

Ας πάμε λίγο και σε αυτούς που αντιτίθενται στην ιδέα της δωρεάς οργάνων. Παρότι διαφωνώ μαζί τους, σέβομαι την άποψη τους. Διάβασα διάφορες απόψεις τους, παρόλαυτα, που ειλικρινά με σόκαραν. Οι αντιτιθέμενοι λοιπόν, μου έβγαζαν μια απορία. Καθώς τους διάβαζα, διέκρινα ότι δεν είχαν καταλάβει καλά το προτεινόμενο νομοσχέδιο. Από αυτά που έλεγαν, ήταν λες και θα γίνει 100% υποχρεωτικό και για όλους το να γίνει δότης. Όμως, από αυτά που μάθαμε, με μια δήλωση εξαίρεσης καθαρίζεις.

Όσοι λοιπόν μέχρι σήμερα είχαν βολευτεί από αυτήν την κατάσταση, καιρός να σηκωθούν από τον καναπέ τους και να κάνουν κάτι για το οποίο είναι αντίθετοι. Ας πάνε να δηλώσουν εξαίρεση. Κάτι είναι και αυτό.

Για τέλος, άφησα τον σοβαρότερο προβληματισμό όλων, το ενδεχόμενο εμπορίας ή το ενδεχόμενο να πληρώσει κάποιος για να παρακάμψει την λίστα αναμονής.

Εγώ ξέρω ότι τέτοιου είδους φαινόμενα τύπου "μαύρης αγοράς", γίνονται όταν κάτι βρίσκεται σε μεγάλη έλλειψη. Εννοείται ότι αν έχεις πολύ λίγους ανθρώπους που προσφέρουν κάτι που θέλεις εσύ και άλλοι δέκα, θα το πάρει αυτός που είναι διατεθειμένος να δώσει πιο πολλά. Νομίζω όμως, ότι με την εφαρμογή του μέτρου, πολλοί θα είναι αυτοί που δεν θα δηλώσουν εξαίρεση, αυξάνοντας κατακόρυφα την προσφορά. Άρα, εξαλείφοντας τον λόγο να δημιουργηθεί μαύρη αγορά.

Νομίζω λοιπόν πως αυτό το νομοσχέδιο είναι ένα βήμα προς τα μπρος. Το να υπάρχουν, από την μια μέρα στην άλλη, πολλά περισσότερα διαθέσιμα όργανα προς μεταμόσχευση, μόνο ως κάτι θετικό μπορώ να το πάρω. Ας γίνει επιτέλους κανόνας η καλή πράξη και όχι η εξαίρεση.

Όσον αφορά τις φωνές που φωνάζουν ότι αυτό το μέτρο είναι κάτι επιβλητικό που θα μας αναγκάσει να κάνουμε κάτι καλό και ότι αυτό δεν έχει αποτέλεσμα, αλλά πρέπει να αλλάξει όλη η νοοτροπία μας, να πω ότι όσοι νόμοι αφέθηκαν στο φιλότιμο του Έλληνα, απέτυχαν παταγωδώς (βλέπε κάπνισμα), ενώ όσοι νόμοι εφαρμόστηκαν με αυστηρότητα εν μέσω φωνών που τους κατηγορούσαν ότι είναι εισπρακτικοί, όχι απλώς πέτυχαν, αλλά διόρθωσαν και την νοοτροπία των περισσοτέρων (βλέπε ζώνη στο αυτοκίνητο, κράνος στο μηχανάκι). Είναι αστείο να μιλάς για αλλαγή νοοτροπίας και μάλιστα να γίνει και σε σύντομο διάστημα, όταν το λογικό είναι ότι για να αλλάξει μια νοοτροπία, χρειάζεται δεκάδες χρόνια.

Βέβαια, το χειρότερο που διάβασα, ήταν ότι "εγώ δεν γουστάρω να αποφασίσω αν θα γίνω δότης, ας αποφασίσουν οι δικοί μου όταν πεθάνω". Εύκολο πράγμα η μετακύλιση της ευθύνης, απάντησα, και ο τύπος μου κατέληξε να μου απευθύνει τον χαρακτηρισμό "σκατοπασόκο" που καλό θα ήταν να δωρίσω το απότέτοιο της μητρός μου.

Ίσως τελικά να πρέπει, σε ορισμένες περιπτώσεις, να έχουμε και μεταμόσχευση εγκεφάλων σε μερικούς.

Η συνέχεια, στα σχόλια.

11 σχολίασαν...:

Ex Estrella είπε...

Έχεις δίκιο ρε γμτη μου. Επίσης πολλοί δεν μπαίνουν στη λίστα γιατί φοβούνται, ναι φοβούνται. Το όνομά σου σε μια λίστα δωρητών οργάνων, αυτομάτως σε κάνει πιο χρήσιμο dead παρά alive. Αυτό το άκουσες κάπου; Τώρα αν όντως υπάρχουν με αυτό το τρόπο περισσότεροι δότες ίσως και να εξαλειφθεί και αυτός ο φόβος. Εγώ ειλικρινά πάντως θα το σκεφτώ και θα το συζητήσω με αγαπημένα πρόσωπα, είναι φλέγον ζήτημα. Είναι περίεργη απόφαση, όχι δύσκολη, περίεργη. Πολύ καλό άρθρο.

nefelokokkugia είπε...

Αν και λήπτρια οργάνου, δεν είμαι δότης. Από αμέλεια.
Το νομοσχέδιο βέβαια μου θυμίζει λίγο...
http://www.youtube.com/watch?v=aclS1pGHp8o&feature=related
Kαλημέρες

Sophia K. είπε...

Ζω στην Ολλανδία και έχω γραφτεί στη λίστα δωρητών. Καταλαβαίνω κάπως τον φόβο, αλλά αν όλους αυτούς που προβάλλουν τις χίλιες αντιρρήσεις για το ότι δεν θέλουν να γίνουν δωρητές τους ρωτήσεις τί θα κάνανε αν κάτι πάθαινε π.χ το νεφρό τους ή το συκώτι τους και έπρεπε να τους γίνει μεταμόσχευση οργάνων για να ζήσουν, τότε τους βλέπεις να αρχίζουν τα "εεεε" και τα "χμ χμ...". Έχω ακούσει κάποιους να προτείνουν πως η μεταμόσχευση (λήψη) οργάνων πρέπει να επιτρέπεται μόνο σε όσουν έχουν γραφτεί ως δωρητές. Δεν συμφωνώ, αλλά μπορώ άνετα να καταλάβω γιατί το προτείνουν. Εμ δε θέλεις να γίνεις δωρητής για τον άλφα βήτα λόγο, εμ θέλεις όμως να πάρεις όργανο αν το χρειαστείς, ε όχι, δεν πάει έτσι! Αυτό που ο πολύς κόσμος δεν καταλαβαίνει, είναι ότι προκειμένου να μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν τα όργανα σου, θα πρέπει ο θάνατός σου να επέλθει κάτω από πολύ συγκεκριμένες συνθήκες, κατά προτίμηση στην εντατική ενός νοσοκομείου συνδεδεμένος με μηχανή οξυγόνου και με μηχανή μπάι-πας, διότι είναι απαραίτητο τα όργανά σου να έχουν σταθερή παροχή αίματος και οξυγόνου προκειμένου να είναι κατάλληλα για μεταμόσχευση. Με άλλα λόγια, αν πέσεις π.χ. θύμα τροχαίου και φτάσεις νεκρός στο νοσοκομείο, τα όργανά σου θα είναι άχρηστα και ακατάλληλα για μεταμόσχευση γιατί θα έχει ήδη επέλθει νέκρωση των ιστών. Πρέπει οπωσδήποτε να γίνει σωστή και πλήρης ενημέρωση, γιατί πραγματικά πιστεύω πως πάρα πολλές αρνητικές αντιδράσεις είναι αποτέλεσμα άγνοιας της όλης διαδικασίας.

miaxara είπε...

Εγώ θα μείνω στο τελευταίο. Είναι ωραία η μητρός του αναποφάσιστου?
Αν, ναι, να μπω σε λίστα αναμονής

princess είπε...

το συζηταγανε απο καιρο αυτο... δεν ξερω, ακομα με προβληματιζει.. και ακομα μου θυμιζει τη σκηνη απο την ταινια των Μοντι παυθονς επισης...
http://tistrellis.pblogs.gr/2008/08/ma-koymanto-sta-antera-moy-re-kyrios.html

Sourotiri είπε...

Ex Estrella, τον καταλαβαίνω τον φόβο, αλλά δεν συμμερίζομαι τις θεωρίες ότι θα μας σκοτώνουν για να μας πάρουν τα όργανα.

Νεφελοκοκκυγία, είδες;Θα φροντίσει το κράτος για σένα :Ρ

Σοφία Κ., έχεις δίκιο. Πολλοί είναι εκείνοι που δεν έχουν καλή ενημέρωση για το θέμα και λένε μαλακίες. Το χειρότερο είναι ότι επιμένουν να τις λένε, ακόμη κι αν βρεθεί κάποιος καλύτερα ενημερωμένος μπροστά τους.

Miaxara, η... "μητρός" του αναποφάσιστου καλύτερα να μην μπλεχτεί στην συζήτησή μας.

Princess, φρόντισε να έχεις καταλήξει, όταν ψηφιστεί ο νόμος μπορεί να χρειαστεί να δηλώσεις εξαίρεση :)

Ex Estrella είπε...

Πάντως ήδη άκουσα κάποια άτομα που θα πάνε να δηλώσουν την αντίθεσή τους.

ephee είπε...

Σουρωτήρι, δε θα στο κάνω πάλι σεντόνι γιατί η απάντησή μου θα'ναι μεγαλύτερη από το ποστ (πρωτότυπο...)
Δηλώνω την αντίθεσή μου για αρκετούς λόγους, που για την ώρα δεν έχω ακούσει καν από κανέναν. Σαν αρχή και χαριτολογώντας, θα σου πω απλά πως αν οι περισσότεροι άνθρωποι γύρω μου γίνονταν πιθανοί δέκτες των νεφρών μου π.χ., θα προτιμούσα να τα κάνω μαγειρίτσα...

Sourotiri είπε...

Εx Estrella, προφανώς θα υπάρχουν και οι αντιτιθέμενοι. Ακόμη βέβαια δεν έχει καν ψηφιστεί ο νόμος, οπότε ας χαλαρώσουν προς το παρόν :)

Εφη, αντιλαμβάνεσαι βεβαίως ότι το επιχείρημα περί μαγειρίτσας δεν πείθει κανέναν, έτσι; :Ρ

Savvas είπε...

Πολύ ενδιαφέρον το post σου, όπως και το θέμα που πραγματεύεται. Τώρα το μαθαίνω και δεν έχω διαμορφώσει σαφή άποψη ακόμα. Πάντως είναι γεγονός ότι πολύ λίγος κόσμος μπαίνει στη διαδικασία έστω να σκεφτεί για δωρεά οργάνων και οι λόγοι νομίζω είναι προφανείς. Αυτό πάει να αλλάξει το νομοσχέδιο όπως καταλαβαίνω. Θα παρακολουθήσω με ενδιαφέρον την συζήτηση και την πορεία.
Χαιρετισμούς.

ephee είπε...

Νομίζεις!
Έτσι απλά που το έθεσα, σαφώς και δεν πείθει κανέναν. Σε άλλον που έφερα ένα παράδειγμα, δεν ανέφερε μαγείρεμα, είπε ότι προτιμούσε να τα πετάξει στα σκυλιά..