Τετάρτη, 2 Νοεμβρίου 2011

Παλεύεται το διαφορετικό μορφωτικό επίπεδο σε μια σχέση;

Είναι αρκετά εκείνα τα πράγματα για τα οποία με τα χρόνια έχω αλλάξει την γνώμη μου, από την εφηβεία μου μέχρι σήμερα. Θες να το πεις ωριμότητα, θες να το πεις "σκούριασμα" των ιδεών, όπως θέλεις πες το. Το θέμα είναι ότι το έχω δει στον εαυτό μου και αφορά θέματα από όλο το φάσμα των κατηγοριών, πλην των θρησκευτικών (που ακόμη κρατάνε τα άτιμα, είδες, πέτυχα και μια σωστή θεωρία :ΡΡΡ). Αυτό που με εντυπωσιάζει βέβαια περισσότερο, είναι η μεταστροφή μου ακόμη και σε ζητήματα που τότε, πριν 10-12 χρόνια θεωρούσα θεμελιώδη.

Ένα από αυτά είναι η άποψη που είχα σχετικά με τις ερωτικές σχέσεις μεταξύ ανθρώπων σημαντικά διαφορετικού μορφωτικού επιπέδου. Και όταν μιλάω για μορφωτικό επίπεδο, δεν εννοώ κατ' ανάγκη το εκπαιδευτικό επίπεδο, αν και ακόμη και αυτό συνήθως μπαίνει στο όλο πακέτο. Το ξέρω ότι με αυτήν μου την ανάρτηση θα κινδυνεύσω να θεωρηθώ ρατσιστής, ας είναι.

Πρόσφατα είδα μπροστά μου μερικές περιπτώσεις τέτοιων σχέσεων. Σε όλες τις περιπτώσεις, οι άντρες έκαναν δουλειές που δεν απαιτούσαν καμία ιδιαίτερη πνευματική ικανότητα (σώματα ασφαλείας και χειρωνακτικές), ενώ οι γυναίκες, επιμελείς φοιτήτριες ούσες, και μάλιστα σε σχολές των ανθρωπιστικών επιστημών, είχαν ήδη μπει σε κάποια διαδικασία που το πνεύμα παίζει σημαντικό ρόλο. Οι περιφερειακές γνώσεις των μεν και των δε επίσης είχαν τρομακτικές διαφορές, μιλάμε για ξένες γλώσσες, γνώση Η/Υ, και πάει λέγοντας και για τα υπόλοιπα ενδιαφέροντα που μπορεί να έχει κάποιος, από την ποιότητα της μουσικής, τις κοινωνικές ανησυχίες, κτλ.

Οι καφέδες που ήπια λοιπόν τον τελευταίο καιρό με αυτές τις παρέες, θα μπορούσα να πω ότι ήταν χάσιμο χρόνου για τους άντρες των κοριτσιών. Φαινόταν ξεκάθαρα ότι η πλειοψηφία των θεμάτων που έπεσαν στο τραπέζι πολύ απλά ούτε τους ενδιέφερε, ούτε τους αφορούσε, ούτε και μπορούσαν να συμμετάσχουν εποικοδομητικά σε αυτά. Απλά ρουφούσαν το ποτό τους και άκουγαν, ενώ κάποιες φορές που προσπαθούσαν να μπουν στην κουβέντα με άφηναν με μια απορία στο νου μου: Τι θέλει να πει ο ποιητής;

Το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι οι άντρες αυτοί, στην ουσία έκαναν τις κοπέλες ό,τι ήθελαν. Άλλοι ήρθαν για καφέ για να... ελέγξουν την κατάσταση, μην τυχόν και τους φάει κανείς την γκόμενα, σε άλλη συζήτηση άκουσα ότι η φοιτήτρια κάνει περισσότερα πράγματα στο νοικοκυριό από ό,τι κάνει η μάνα μου, φαντάζομαι μπορείτε να φανταστείτε το γενικό πλαίσιο. Όλες οι κοπέλες έδειχναν πεντακάθαρα ότι είχαν χαμηλή αυτοεκτίμηση, ίσως βέβαια αυτό να τους το καλλιεργούσαν και τα ταίρια τους.

Σε μια από αυτές τις περιπτώσεις, αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι ότι η κοπέλα, σε όλη την διάρκεια του καφέ με είχε πάρει μονότερμα στην κουβέντα, αγνοώντας σχεδόν επιδεικτικά τον δικό της (!), δίνοντας μου την εντύπωση ότι λες και ήμουν ο πρώτος άνθρωπος στην ζωή της που θα μπορούσε να πει καμιά κουβέντα διαφορετική παραπάνω. Έβλεπα ταυτόχρονα τον εγκλωβισμό της σχέσης της και την ανακούφιση στα λόγια της, χωρίς υπερβολή.

Το θέμα δεν είναι φυσικά να είσαι μικρός και να κάνεις μια τέτοια σχέση. Το θέμα είναι ότι τέτοια φαινόμενα τα βλέπω και σε ανθρώπους πολύ μεγαλύτερους, παντρεμένους και με παιδιά. Ο μικρός, κάποια στιγμή ίσως δει ότι το πράγμα δεν τσουλάει, θα βρει το θάρρος και θα τελειώσει την υπόθεση. Ο μεγάλος όμως; Τι είναι αυτό που σε ωθεί να παντρευτείς έναν άνθρωπο και να κάνεις οικογένεια μαζί του, όταν είναι εμφανές ότι στο θέμα της επικοινωνίας, απλά δεν...; Είναι το καλό σεξ; Είναι η εργατικότητα; Είναι το φιλότιμο; Είναι η καλοσύνη; Είναι τα λεφτά; Είναι κάτι άλλο; Και μπορεί αυτό το κάτι άλλο να υπερπηδήσει το εμπόδιο του άλλα να λες εσύ και άλλα να ακούει ο άλλος; Μπορείς να κυβερνήσεις μαζί με τον άλλον ένα σπίτι με τις υποχρεώσεις του, τα παιδιά, το νοικοκυριό, κτλ, αν δεν υπάρχει αποτελεσματική επικοινωνία;

Προς Θεού, για να μην παρεξηγηθώ, δεν θεωρώ σε καμία περίπτωση μια εγγραφή στο πανεπιστήμιο ή ένα πτυχίο ή οποιοδήποτε άλλο αποδεικτικό γνώσεων ικανό να κρίνει το μορφωτικό σου επίπεδο. Εννοείται ότι έχω δει και τεράστια μπάζα με πτυχίο, έτσι; Μπορεί ένας απόφοιτος Λυκείου να είναι πολύ πιο καλλιεργημένος και από κάποιον με χίλια πτυχία. Θεωρώ σύμπτωση ότι το εκπαιδευτικό και το μορφωτικό επίπεδο πολλές φορές συμβαδίζει. Ούτε φυσικά θεωρώ τον εαυτό μου ανώτερο από κάποιον που έχει μικρότερο εκπαιδευτικό επίπεδο από μένα, ίσα ίσα που θεωρώ ότι θέλει μεγάλα αρχίδια να κάνεις τις αντίστοιχες δουλειές. Απλά μας θεωρώ διαφορετικούς.

Από την άλλη, φυσικά και έχω δει -πολύ λίγες, είναι η αλήθεια- περιπτώσεις που το διαφορετικό εκπαιδευτικό επίπεδο δεν μπαίνει εμπόδιο σε μια σχέση, και αυτό γιατί όπως είπα και πριν, πέρα από την εκπαίδευση, υπάρχει και η μόρφωση.

Παίρνω το ρίσκο λοιπόν και εκθέτω τον προβληματισμό μου. Πέστε να με φάτε :)